Rối loạn tiêu hóa và thần kinh do ăn cà pháo có solanin

Cà pháo thường được muối và ăn kèm với một số món như cháo đậu xanh, cháo đỗ đen và đặc biệt là ăn cơm cùng canh cua trong những ngày hè. Tuy nhiên, trong cà pháo có chất solamin có thể gây ra rối loạn tiêu hóa và thần kinh nên người dùng phải cẩn thận.

Rối loạn tiêu hóa và thần kinh do ăn cà pháo có solanin (1)

Cà tươi và xanh có nhiều chất độc hơn cà đã chín 

Chất độc nhiều trong cà sống

Các loại cà nói chung đều chứa nhiều dinh dưỡng. Trong khoa học về Đông y, gọi quả cà với các tên gọi khác nhau là di tử, giả tử hay ải qua. Dân gian người Việt gọi quả cà là cà pháo, ghém, cà muối.

Cà pháo có hoa trắng, tên khoa học là Solanum torum. Tuy nhiên, công nghệ nhân giống phát triển, hiện nay đã có rất nhiều loại cà khác nhau như cà hoa vàng, hoa trắng, hoa tím.

Toàn cây cà đều có thể dùng làm thuốc. Tuy nhiên, trong thân, lá, hoa và quả cà pháo có chứa một ít chất độc. Cà có càng nhiều vị đắng thì chất độc lại càng nhiều, chất độc trong cà chủ yếu là các alkaloids. Trong cà pháo có một lượng sitosterol không đáng lưu tâm nhưng lại có solanin độc. Những quả chín có lượng solanin ít hơn những quả chưa chín, đây là chất độc giống như trong mầm và phần xanh của khoai tây.

Solanin là một loại glyco-alkaloid có vị đắng và độc hại. Solanin với hàm lượng rất nhỏ cũng rất độc. Ngộ độc do solanin gây ra chủ yếu gây rối loạn tiêu hóa và thần kinh. Triệu chứng thường là buồn nôn, tiêu chảy, đau rút ở dạ dày, khô rát cổ họng, đau đầu và chóng mặt, mất cảm giác, ảo giác, tình trạng tê liệt, bệnh vàng da, sốt, giãn đồng tử và giảm thân nhiệt.

Nếu hàm lượng lớn solanine có thể gây tử vong. Có nghiên cứu cho rằng trúng liều lượng từ 2 đến 5mg/kg thể trọng sẽ bị triệu chứng ngộ độc và liều lượng từ 3 đến 6mg/kg thể trọng có thể nguy hiểm đến tính mạng. Triệu chứng xuất hiện trong khoảng 8-12 giờ sau khi tiêu thụ thức ăn, cũng có thể trong vòng 30 phút sau khi ăn thức ăn có hàm lượng solanine cao.

Rối loạn tiêu hóa và thần kinh do ăn cà pháo có solanin (2)

Theo Đông y, cà pháo có tính hàn cao, vì vậy những người hư hàn kiêng dùng, thận trọng khi phối hợp với các thức ăn hàn, nên ăn kèm các gia vị có tính ôn như: tỏi, ớt, sả… người mới ốm dậy, người suy nhược không nên ăn cà và không nên ăn sống.

Theo Lương y Đinh Công Bảy – Hội Dược liệu TP.HCM cho biết, chưa có nghiên cứu nào kết luận rõ ràng về độc tố có trong cà, nhưng kinh nghiệm ông cha ta cho thấy, khi cơ thể vừa mới khỏi bệnh, hoặc đang bị bệnh (cảm, tiêu chảy…) ăn cà, bệnh sẽ nặng hơn. Câu nói: “Một quả cà bằng ba thang thuốc” nhắc nhở chúng ta nên thận trọng khi ăn uống. Trong câu này bao gồm cả cà pháo, cà tím, cà bát.

Phụ nữ ăn nhiều cà pháo cũng gây trở ngại cho hoạt động của tử cung. Phụ nữ trong quá trình mang thai, những món ăn thuộc họ nhà muối như dưa muối, cà muối.. rất hấp dẫn bà bầu. Tuy nhiên những đồ muối gỏi, muối sổi này không phải lúc nào cũng đảm bảo vệ sinh, có nhiều chất chua, chất axit.. dễ dẫn đến phù nề, nên các thai phụ không nên ăn quá nhiều.

Theo Hải Thượng Lãn Ông, sữa do khí huyết tạo thành, sản phụ không nên ăn nhiều muối vì muối sẽ làm cho không có sữa, lại sinh ho, khó chữa. Ở phụ nữ sau sinh, khí huyết còn suy yếu không nên ăn các thức ăn có chứa chất độc như cà pháo, cà dái dê, cà bát, măng… Phụ nữ sau khi sinh ăn nhiều cà pháo muối sẽ giảm khả năng tiết sữa. Cả mẹ lẫn con có thể bị ho, khí huyết không thông, có thể gây nhức mỏi.

Theo chất lượng Việt Nam