Chứng khó tiêu ở người Việt

Hầu hết mọi người đều mắc chứng khó tiêu. Đây có thể không phải là bệnh. Nhưng nên được tìm hiểu nguyên nhân và khắc phục triệu chứng này. Tránh nguy cơ phát triển thành bệnh.

Khó tiêu xảy ra thường xuyên, do ăn quá nhiều thức ăn, đặc biệt có nhiều chất béo. Biểu hiện có thể từ sình bụng, nặng bụng, đầy hơi, khó chịu đến đau bụng, mệt mỏi, không thoải mái.

Nguyên nhân gây khó tiêu

Đầy bụng, thậm chí tiêu chảy khi uống sữa, ăn đồ ăn chứa chất béo, chất bổ. Bởi vì trong các loại thực phẩm trên đều chứa các chất khó hấp thu. Một nguyên nhân khác là do cơ thể thiếu enzim tiêu hóa. Đặc biệt với trẻ nhỏ và người lớn tuổi, lượng enzim tiết ra ít, khó có thể tiêu hóa được hết lượng thức ăn lớn, nhiều dầu mỡ.

Ngoài thức ăn thì thói quen ăn uống cũng có ảnh hưởng tới chứng khó tiêu. Khi nhai, hệ tiêu hóa tiết ra nhiều enzim để thức ăn dễ xuống bao tử, nên càng nhai kỹ càng có nhiều enzim. Ăn đúng bữa cũng khiến cơ thể thoải mái, hệ tiêu hóa hoạt động theo đúng chức năng, tiết nhiều enzim hơn.

Những người dễ bị mắc chứng khó tiêu

Trẻ sơ sinh có hệ cơ vòng thực quản chưa co thắt hoàn hảo. Ăn sữa hay bị nôn trớ, thức ăn bị ợ ngược là chủ yếu, ít mắc chứng khó tiêu. Nếu cho trẻ uống sữa bò thì sẽ gây ra khó tiêu, táo bón. Người lớn thì hầu như ai cũng có thể mắc triệu chứng này.

Để tránh là cơ thể khó tiêu, đầy bụng, không thoải mái, nên ăn đúng giờ, ăn ít thức ăn dầu mỡ, uống sữa enzim Lactase (đối với người không uống được sữa do không tiêu hóa được lactose trong sữa)

chung-kho-tieu

Chứng khó tiêu thường gặp ở tất cả mọi người

Biến chứng của chứng khó tiêu

Đầy bụng, chướng hơi, khó chịu sau mỗi bữa ăn khiến cơ thể không thoải mái, cau có, bực tức. Bao tử căng, đầy hơi kèm tâm lý bực bội khiến hình thành vết loét dạ dày, nguy cơ viêm dạ dày, ung thư dạ dày tăng cao.

Nếu đầy bụng kèm ợ chua thì có thể gây ra bệnh nguy hiểm hơn. Vì khi chất chua ngược lên thực quản có thể gây loét thực quản. Chất chua lên miệng, rơi lên thanh quản gây khò khè, suyễn. Do đó, nhiều người bị ho, hen suyễn khi nằm xuống thường bị chất chua chạy lên thanh quản, gây ho liên tục, không thể dừng. Nếu muốn giảm bệnh hen suyễn, cần chữa cả đầy hơi, khó tiêu và ợ chua.

Trị chứng khó tiêu

Điều trị chứng khó tiêu tạm thời có thể dùng men tiêu hóa, nhằm bổ sung enzim tiêu hóa thức ăn. Nhưng men tiêu hóa không được dùng lâu dài (quá 10 ngày) nếu không có chỉ định của bác sĩ.

Than hoạt tính (jacoblet) cũng là lựa chọn của rất nhiều người, tuy nhiên nó khá khó uống (viên to), không dùng được cho trẻ em và gây táo bón.

Men vi sinh là lựa chọn hoàn hảo cho người chướng bụng, đầy hơi, khó tiêu. Vì nó giúp cung cấp lợi khuẩn vào đường ruột, giúp tiết enzim tiêu hóa thức ăn. Nên chọn men vi sinh có công nghệ viên nang, bảo vệ được lợi khuẩn đi qua môi trường axit dạ dày, tăng tỷ lệ sống sót.

Ngoài việc dùng thuốc thì điều quan trọng là phải thay đổi thói quen ăn uống. Không ăn nhiều đồ dầu mỡ, quá chua. Nên ăn từ từ cho cơ thể thích nghi dần. Nếu ăn gì cũng mắc chứng khó tiêu thì là đó là triệu chứng không tốt.

Ăn đúng giờ, chăm tập thể dục, năng bơi lội sẽ giúp cơ thể khỏe mạnh, tiêu hóa tốt. Nhưng lưu ý không tập thể dục trươc khi ăn hoặc ngay sau khi ăn.

Ngăn ngừa chứng khó tiêu

Không nên ngủ ngay sau khi ăn, phải đợi 3-4h để thức ăn tiêu hóa. Nếu ngủ ngay sau ăn sẽ khiến thức ăn ngược lên thực quản, gây ợ chua.

Ăn xong nên đi bộ nhẹ nhàng, không tập thể dục. Thói quen ăn xong ngồi một chỗ hoặc xem tivi cũng khiến tiêu hóa khó khăn hơn. Vì khi ngồi, bụng gập lại, bao tử không có chỗ để co giản, cơ thể sẽ khó chịu hơn.

Mỗi khi nuốt thức ăn, không khí cũng theo vào. Khi trong cơ thể có khí thì cần được ợ ra ngoài hoặc xì hơi thì sẽ không bị chướng khí. Nếu khí bị giữ trong bụng, không thể thoát ra và gây chứng khó tiêu, đầy bụng, thì hãy xoa quanh rốn để kích thích nhu động ruột, giúp đẩy hơi ra ngoài.

Theo B.S Bùi Xuân Dương

Chuyên khoa tiêu hoá, gan mật bệnh viện FV, TP HCM